Xuất khẩu rau quả hướng đích 10 tỷ USD: Ngành dừa Vĩnh Long mục tiêu xuất khẩu tỷ đô

VĨNH LONG - Sở hữu diện tích dừa lớn nhất nước, Vĩnh Long đẩy mạnh xây dựng vùng nguyên liệu, phát triển chế biến và mở rộng thị trường, hướng tới mục tiêu xuất khẩu tỷ đô.

Theo ông Văn Hữu Huệ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, dừa là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp cũng như sinh kế của người dân.

Sau khi sáp nhập tỉnh, Vĩnh Long trở thành địa phương có diện tích dừa lớn nhất nước. Đây được xem là lợi thế quan trọng để tỉnh phát triển ngành hàng dừa theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn vùng nguyên liệu với công nghiệp chế biến và xuất khẩu.

Xuất khẩu dừa tươi của Vĩnh Long liên tục tăng mạnh trong những năm gần đây. Ảnh: Minh Đãm.

“Ngành dừa đang được tỉnh xác định là một trong những ngành hàng nông nghiệp quan trọng. Việc mở rộng vùng nguyên liệu, phát triển chế biến sâu và tăng cường liên kết chuỗi sẽ là nền tảng để nâng cao giá trị kinh tế của cây trồng này trong thời gian tới”, ông Huệ cho biết.

29 mã số vùng trồng dừa tươi phục vụ xuất khẩu

Cây dừa từ lâu đã gắn bó với đời sống kinh tế của người dân tại nhiều địa phương trong tỉnh. Những năm qua, ngành nông nghiệp Vĩnh Long đã triển khai nhiều giải pháp nhằm phát triển ngành dừa theo hướng bền vững.

Tỉnh tập trung xây dựng các vùng sản xuất dừa tập trung, cải tạo những vườn dừa kém hiệu quả, đồng thời khuyến khích các mô hình xen canh trong vườn dừa nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập cho nông dân.

Song song đó, nhiều chương trình nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật cũng được triển khai nhằm nâng cao năng suất và chất lượng dừa. Các nội dung nghiên cứu tập trung vào phát triển giống dừa mới, quản lý sâu bệnh hại và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc vườn dừa.

Thu hoạch dừa hữu cơ tại HTX Quới Điền, xã Quới Điền, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Minh Đảm.

Ước tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có khoảng 119.000ha dừa với khoảng 22 triệu cây, đứng đầu cả nước về diện tích trồng dừa.

Các giống dừa trồng phổ biến trên địa bàn tỉnh gồm dừa cao phục vụ chế biến công nghiệp như dừa ta xanh, dừa ta vàng, dừa dâu xanh, dừa dâu vàng… với diện tích khoảng 99.900ha và các giống dừa lùn phục vụ uống nước như dừa Xiêm xanh và Xiêm đỏ chiếm khoảng 18.000ha, ngoài ra còn có khoảng 1.300ha dừa sáp.

Mật độ trồng dừa phổ biến từ 190 - 200 cây/ha tùy theo giống dừa và điều kiện đất đai từng vùng. Những năm gần đây, năng suất dừa trên địa bàn tỉnh tương đối ổn định và có xu hướng tăng. Nếu năm 2020 năng suất bình quân đạt khoảng 10,98 tấn/ha thì đến năm 2025 đã tăng lên khoảng 11,95 tấn/ha.

Hiện toàn tỉnh có 105 vườn dừa mẹ với 9.735 cây được công nhận phục vụ công tác nhân giống và phát triển sản xuất. Đáng chú ý, nhiều vùng sản xuất dừa của tỉnh đã đạt các tiêu chuẩn quốc tế. Hiện có khoảng 30.355ha dừa sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ như USDA, EU, China và JAS.

Ngoài ra, 29 mã số vùng trồng dừa tươi đã được cấp để phục vụ xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, góp phần mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm dừa của địa phương.

Chế biến kẹo dừa sáp tại Công ty TNHH Chế biến dừa sáp Cầu Kè (Vicosap), xã Tam Ngãi, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Minh Đảm.

Chế biến dừa mang về 8.150 tỷ đồng 

Song song với việc mở rộng vùng nguyên liệu, tỉnh Vĩnh Long chú trọng phát triển công nghiệp chế biến nhằm nâng cao giá trị gia tăng của trái dừa. Hiện toàn tỉnh có khoảng 151 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và chế biến các sản phẩm từ dừa.

Các doanh nghiệp tham gia nhiều khâu trong chuỗi giá trị như chế biến vỏ dừa, mụn dừa, sợi dừa, gáo dừa, than hoạt tính, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, chế biến cơm dừa nạo sấy, sữa dừa và nhiều sản phẩm thực phẩm từ dừa.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cũng đầu tư vào lĩnh vực chế biến nước dừa với các sản phẩm như thạch dừa, nước dừa đóng lon và các sản phẩm đồ uống từ dừa phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Công nghệ chế biến dừa hiện nay chủ yếu tập trung trong lĩnh vực thực phẩm. Nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng dây chuyền sản xuất hiện đại và công nghệ đóng gói tiên tiến như Tetra Pak giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Giá trị sản xuất của ngành chế biến dừa trên địa bàn tỉnh năm 2024 đạt khoảng 7.700 tỷ đồng và ước đạt khoảng 8.150 tỷ đồng vào năm 2025. Sản lượng dừa công nghiệp phục vụ xuất khẩu năm 2024 đạt khoảng 82 triệu quả, tăng 8,43% so với năm 2023.

Hướng tới xuất khẩu tỷ đô

Những năm qua, Vĩnh Long đẩy mạnh nhiều hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm dừa. Các chương trình kết nối cung cầu, hội chợ thương mại và hoạt động giao thương quốc tế được tổ chức thường xuyên nhằm hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm và tìm kiếm đối tác.

Tỉnh cũng tham gia nhiều hoạt động giao thương tại các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Trung Quốc, Úc và Thái Lan. Các doanh nghiệp địa phương được hỗ trợ tham gia nhiều triển lãm quốc tế nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu và quảng bá thương hiệu sản phẩm dừa.

Song song đó, công tác truyền thông, quảng bá sản phẩm dừa cũng được đẩy mạnh thông qua báo chí, truyền hình và các nền tảng thương mại điện tử.

Sản lượng dừa công nghiệp phục vụ xuất khẩu năm 2024 của Vĩnh Long đạt khoảng 82 triệu quả, tăng 8,43% so với năm 2023. Ảnh: Minh Đảm.

Thời gian tới, Vĩnh Long tiếp tục định hướng phát triển ngành dừa theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tỉnh sẽ tập trung cải tạo các vườn dừa già cỗi, mở rộng vùng sản xuất tập trung gắn với chuỗi giá trị và tiếp tục phát triển các vùng dừa hữu cơ. Bên cạnh đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc và thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu.

Mục tiêu đặt ra là duy trì tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành dừa trên 10% mỗi năm, đồng thời phấn đấu kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm từ dừa tăng bình quân khoảng 10%/năm.

Ngoài lĩnh vực chế biến, tỉnh cũng định hướng phát triển du lịch sinh thái miệt vườn gắn với các sản phẩm OCOP từ dừa, đặc biệt là sản phẩm dừa sáp đặc trưng của địa phương.

Thông qua việc phát triển vùng nguyên liệu ổn định, thúc đẩy công nghiệp chế biến và tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp, Vĩnh Long đặt mục tiêu xây dựng ngành hàng dừa phát triển bền vững, từng bước đưa sản phẩm dừa của địa phương vươn xa trên thị trường quốc tế.

“Sở phối hợp với các ngành hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp được hưởng đầy đủ các chính sách ưu đãi về tín dụng, thuế, đất đai… Tỉnh cũng sẽ thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp thu hút đầu tư vào chế biến dừa và nông nghiệp công nghệ cao để nông dân yên tâm sản xuất, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đưa ngành hàng dừa Vĩnh Long phát triển bền vững, giá trị cao, định hướng xuất khẩu tỷ đô”, ông Văn Hữu Huệ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cho biết.

Minh Đảm - Trọng Linh