Thử nghiệm trồng giống lúa mới ‘trọn gói’ bằng drone

Viện Lúa ĐBSCL thử nghiệm quy trình canh tác ‘trọn gói’ bằng drone trên hai giống lúa mới OM19 và OM29, cho thấy hiệu quả, tiết giảm giống, phân bón, tăng thu nhập.

Viện Lúa ĐBSCL đã chọn tạo và thành công đưa hai giống lúa mới OM19 và OM29 vào lưu hành. Trong đó, OM19 thuộc nhóm lúa thơm chất lượng cao và OM29 thuộc nhóm lúa cao sản.

Để hoàn thiện quy trình canh tác phù hợp với hai giống này, Viện tiếp tục phối hợp với Công ty cổ phần Công nghệ sinh học BiOWiSH Việt Nam xây dựng mô hình trình diễn ứng dụng hoàn toàn thiết bị bay không người lái (drone) trong gieo sạ, bón phân và phun thuốc, kết hợp với bộ giải pháp BiO.

Vụ đông xuân 2025 - 2026, 4 giống lúa mới của Viện Lúa ĐBSCL đã được công nhận lưu hành, bổ sung vào ngân hàng giống cho vùng ĐBSCL. Ảnh: Kim Anh.

Theo TS Mai Nguyệt Lan – Phó trưởng Bộ môn Nông học (Viện Lúa ĐBSCL), việc ứng dụng drone giúp kiểm soát tốt mật độ gieo sạ, đồng thời giảm đáng kể lượng giống.

Cụ thể, mô hình chỉ sử dụng 60kg giống/ha, thấp hơn nhiều so với tập quán sạ dày của nông dân. Bên cạnh đó, nhờ gieo sạ bằng drone, hạt giống được phân bố đồng đều, đảm bảo tỷ lệ nảy mầm và sinh trưởng. Thực tế trên đồng ruộng cho thấy sau khoảng 5 ngày gieo sạ, lúa phát triển tốt dù mật độ gieo sạ ban đầu khá thưa.

Ruộng trình diễn canh tác hoàn toàn bằng drone kết hợp bộ giải pháp phân bón BiO. Ảnh: Kim Anh.

Quy trình canh tác này cũng được điều chỉnh kỹ thuật ngâm ủ giống để phù hợp với phương thức gieo sạ bằng thiết bị bay. Với giống OM19, thời gian ngâm ủ khoảng 18 giờ và OM29 là 24 giờ.

Không chỉ gieo sạ, drone còn được sử dụng trong các khâu bón phân và phun thuốc. Trong một vụ lúa, quy trình phun thuốc gồm 7 loại từ thuốc trừ ốc bươu vàng, thuốc trừ cỏ tiền và hậu nảy mầm, thuốc trừ sâu rầy, thuốc phòng bệnh đến các lần phun dưỡng trước và sau trổ.

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu, so với phương pháp thủ công truyền thống, việc ứng dụng drone giúp tiết kiệm khoảng 30% chi phí cho các khâu gieo sạ, bón phân và phun thuốc, tương đương khoảng 1,14 triệu đồng/ha/vụ.

Ngoài yếu tố chi phí, công nghệ drone còn giúp thao tác nhanh, đồng loạt, giảm tình trạng lầy lún trên ruộng và tiết kiệm đáng kể công lao động.

Nông dân tham gia đánh giá quy trình canh tác ứng dụng drone tại Viện Lúa ĐBSCL. Ảnh: Kim Anh.

Trong quy trình này, Viện Lúa ĐBSCL đã mạnh dạn thử nghiệm bộ giải pháp phân bón BiO dựa trên công nghệ vi sinh. Phân bón được chia làm hai lần bón chính, lần thứ nhất bón lót trước khi trạc đất với lượng 70% đạm + 100% lân + 50% kali; lần thứ hai bón đón đòng với 30% đạm + 50% kali, kết hợp sử dụng bảng so màu lá hoặc đo chỉ số SPAD để điều chỉnh lượng đạm phù hợp với nhu cầu của cây lúa.

Qua hai đợt thử nghiệm ở vụ hè thu 2025 và đông xuân 2025 - 2026, Viện ghi nhận khi áp dụng công nghệ vi sinh này, lượng phân hóa học có thể giảm từ 10 - 20% so với ruộng đối chứng mà vẫn đảm bảo sinh trưởng của cây lúa.

Phương án giảm 10% lượng phân bón cho kết quả khả quan nhất với mức tăng hiệu quả kinh tế lên đến 33,7% so với công thức đối chứng.

Ứng dụng drone trong canh tác lúa. Ảnh: Kim Anh.

Về năng suất ước tính, TS Lan cho biết giống OM19 đạt khoảng 8 tấn/ha, trong khi OM29 đạt khoảng 11 tấn/ha, cho thấy tiềm năng năng suất cao của giống OM29. Khi so sánh giữa quy trình sử dụng bộ giải pháp BiO và phương pháp bón phân thông thường, năng suất lúa cao hơn khoảng 400 - 500kg/ha.

Việc Viện Lúa ĐBSCL phối hợp với doanh nghiệp triển khai các mô hình thử nghiệm cho thấy cách tiếp cận mới trong nghiên cứu và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, không chỉ dừng ở chọn tạo giống mà còn hoàn thiện quy trình canh tác gắn với công nghệ và giải pháp đầu vào.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm đưa các tiến bộ khoa học vào thực tiễn sản xuất, giúp nông dân ĐBSCL nâng cao hiệu quả canh tác trong bối cảnh ngành lúa gạo đang hướng đến chất lượng cao và giảm phát thải.

Kim Anh