Thị trường 1,4 tỷ dân Ấn Độ sắp mở cửa cho sầu riêng Việt Nam

Sầu riêng Việt Nam đã sẵn sàng ‘gõ cửa’ thị trường Ấn Độ trong tháng 7 tới để chinh phục mục tiêu xuất khẩu 4,5 tỷ USD trong năm 2026.

Gõ cửa thị trường tỷ dân Ấn Độ

Trao đổi với Báo Nông nghiệp và Môi trường, bà Nguyễn Thị Thu Hương - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thông báo một tin vui đó là sầu riêng Việt Nam đã tìm được đường vào thị trường Ấn Độ. Dự kiến trong tháng 7 này, Ấn Độ sẽ hoàn tất thủ tục cho phép nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam.

Ấn Độ là thị trường tỷ dân lớn thứ 2 sau Trung Quốc. Do đó, việc sầu riêng Việt Nam vượt qua các yêu cầu kỹ thuật để tiếp cận thị trường này là tín hiệu rất tích cực.

Ấn Độ dự kiến mở cửa cho nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam trong tháng 7 tới. Ảnh: NNMT.

“Đây là thị trường rất tiềm năng dù cần thời gian để người tiêu dùng Ấn Độ làm quen với hương vị sầu riêng Việt Nam. Việc mở thêm thị trường giúp đa dạng hóa đầu ra, giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định và tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho ngành hàng sầu riêng”, bà Hương nhấn mạnh.

Theo số liệu của Cục Hải quan, trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng đã tăng trưởng bứt phá cả về lượng và giá trị dù chưa vào chính vụ. Thị trường xuất khẩu sầu riêng cũng ngày càng được mở rộng gắn với xây dựng thương hiệu.

Riêng trong quý 1/2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 221,7 triệu USD, tăng tới 230% so với cùng kỳ. Mức tăng về giá trị cao hơn tốc độ tăng về sản lượng cho thấy ngành hàng này đang từng bước chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng.

Một trong những điểm sáng thời gian qua là sự bứt phá của mặt hàng sầu riêng đông lạnh. Nếu năm 2024, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh của nước ta mới chỉ đạt hơn 4.600 tấn thì sang năm 2025 đã tăng vọt lên hơn 91.000 tấn - mức tăng bứt phá gần 20 lần.

Xu hướng này tiếp tục duy trì trong năm 2026. Giá xuất khẩu sầu riêng đông lạnh bình quân cao hơn đáng kể so với sầu riêng tươi. Trong quý 1/2026, giá xuất khẩu bình quân của sầu riêng đông lạnh đạt khoảng 4.302 USD/tấn, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn khoảng 18 - 22% so với sầu riêng tươi.

Bên cạnh thị trường Trung Quốc, nhiều thị trường khó tính tiếp tục ghi nhận tốc độ tăng trưởng xuất khẩu sầu riêng tích cực trong quý 1/2026 như Hoa Kỳ tăng hơn 107%, Hàn Quốc tăng gần 262%, Australia tăng hơn 40% và Nhật Bản tăng gần 12%. Điều này cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng thích ứng của ngành hàng sầu riêng Việt Nam đang từng bước được cải thiện rõ rệt. Sầu riêng Việt Nam đã có chỗ đứng trên thị trường quốc tế và tạo được thương hiệu riêng.

Xuất khẩu sầu riêng bứt phá dù chưa vào chính vụ. Ảnh: BH

Năm 2025, sầu riêng đóng vai trò là ngành hàng “đầu tàu” xuất khẩu với giá trị 3,86  tỷ USD, chiếm hơn 45% kim ngạch xuất khẩu của ngành rau quả Việt Nam. Sầu riêng Việt Nam đang hướng tới mốc xuất khẩu 4,5 tỷ USD trong năm 2026. Ngoài các thị trường truyền thống, sầu riêng Việt Nam với thương hiệu đã được khẳng định đang tự tin gõ cửa các thị trường mới như EU, Ấn Độ...

Tuy tăng trưởng bứt phá về xuất khẩu song Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nguyễn Thị Thu Hương khẳng định Việt Nam không có sự tăng trưởng nóng về diện tích trồng sầu riêng. Diện tích sầu riêng trồng mới thời gian qua khoảng 100.000ha nhưng phần lớn chưa cho thu hoạch. Tốc độ tăng diện tích từ năm ngoái đã chậm lại do giá đất tăng, quỹ đất phù hợp không còn nhiều và sự cạnh tranh của các cây trồng khác như cà phê, hồ tiêu...

“Định hướng của ngành là không mở rộng diện tích sầu riêng bằng mọi giá mà tập trung nâng chất lượng canh tác trên diện tích hiện có, gia tăng giá trị, sản lượng và thương hiệu để mở rộng đầu ra”, bà Hương cho hay.

Bà Hương cũng nhấn mạnh định hướng lớn của ngành hàng sầu riêng là canh tác bền vững: cải tạo đất, giảm phân bón, giảm thuốc bảo vệ thực vật hóa học, hạ chi phí đầu vào nhưng vẫn bảo đảm năng suất và chất lượng. Đây cũng là tiền đề để tham gia vào thị trường tín chỉ carbon. Nếu tổ chức tốt sản xuất theo hướng giảm phát thải, ngành trồng trọt, trong đó có sầu riêng hoàn toàn có thể tham gia và tạo thêm giá trị gia tăng từ chính hoạt động canh tác bền vững.

Khung pháp lý mới được siết chặt

Bà Nguyễn Thị Thu Hương cho biết xuất khẩu sầu riêng những tháng đầu năm ghi nhận mức tăng mạnh cả về sản lượng lẫn giá trị. Tín hiệu thị trường đã tích cực trở lại dù đây là thời điểm chính vụ của Thái Lan. Điều này cho thấy chất lượng và giá trị thương hiệu sầu riêng Việt Nam đã được khẳng định trên thị trường quốc tế.

Sầu riêng Việt Nam có thể thành hình mẫu về cách các nông sản Việt chinh phục thị trường thế giới. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Một nền tảng quan trọng cho kết quả này là việc chuẩn hóa hệ thống cơ sở đóng gói và quản lý mã số vùng trồng. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật của nước nhập khẩu mà còn trở thành “tấm hộ chiếu” giúp nông sản Việt Nam khẳng định tính minh bạch và năng lực truy xuất nguồn gốc trên thị trường quốc tế.

Trong năm qua, ngành hàng sầu riêng đã tạo được sự đồng bộ, thống nhất trong tổ chức sản xuất và kiểm soát chất lượng từ trung ương đến địa phương.

Bà Hương nhấn mạnh vai trò của Nghị định 38/2025/NĐ-CP trong việc phân cấp rõ ràng: Trung ương  giữ vai trò kiến tạo, địa phương tổ chức triển khai, phía nước nhập khẩu tham gia phê duyệt. Thời gian xử lý hồ sơ, đầu mối tiếp nhận, quy trình tạm dừng hay thu hồi mã số vùng trồng đều được quy định cụ thể, giúp công tác quản lý minh bạch và hiệu quả hơn.

Hiện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang hoàn thiện nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong đó bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến quản lý mã số vùng trồng. Khi được ban hành, văn bản này sẽ tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để địa phương căn cứ thực thi, siết chặt kỷ cương trong toàn chuỗi sản xuất sầu riêng phục vụ xuất khẩu.

Nhìn từ câu chuyện sầu riêng, có thể thấy nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới chuẩn mực, minh bạch và bền vững. Khi từng mã số vùng trồng được quản lý chặt chẽ, từng cơ sở đóng gói được chuẩn hóa, từng quy trình canh tác được điều chỉnh theo hướng giảm phát thải, giá trị của trái sầu riêng nằm ở uy tín và trách nhiệm môi trường đi kèm.

Cánh cửa Ấn Độ mở ra là thêm một thị trường tỷ dân, đồng thời là minh chứng cho năng lực thích ứng và nâng tầm của ngành hàng. Nếu tiếp tục đi vững vàng theo hướng này, sầu riêng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu cho cách nông sản Việt chinh phục thế giới bằng chất lượng, sự chuyên nghiệp và tư duy phát triển dài hạn.

Bạch Huệ - Lê Bền