QUẢNG TRỊ - Cuối tháng 4, nông dân Quảng Trị đang tập trung xuống đồng thu hoạch lúa đông xuân, khẩn trương làm đất để triển khai sản xuất vụ hè thu.
Thu hoạch lúa cả ngày lẫn đêm
Những ngày này, khắp các cánh đồng tại tỉnh Quảng Trị, nông dân đang hối hả vào vụ gặt. Tại xã Mỹ Thủy, việc thu hoạch lúa đông xuân diễn ra cả ngày lẫn đêm. Dưới ruộng, máy gặt đập liên hợp hoạt động hết công suất, các điểm phơi lúa nhộn nhịp cảnh nông dân phơi, cân lúa bán cho thương lái.

Nông dân Quảng Trị tập trung thu hoạch lúa đông xuân. Ảnh: Võ Dũng.
Bà Nguyễn Thị Kim Cúc, thành viên HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Kim Giao, xã Mỹ Thủy cho biết, vụ đông xuân năm nay, gia đình xuống giống 1,5ha, chủ yếu là Khang Dân 18. Nhờ thời tiết thuận lợi, ít sâu bệnh nên năng suất đạt khá cao trên 4,5 tạ lúa tươi/sào (500m2). Đến thời điểm này, gia đình bà đã thu hoạch gần hết diện tích.
Theo ông Cáp Xuân Tá, Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy, vụ đông xuân năm nay địa phương gieo cấy hơn 900ha lúa. Từ đầu vụ, xã đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch sản xuất, tuân thủ khung lịch thời vụ và cơ cấu giống. Nông dân chú trọng bón phân cân đối, bón đầy đủ các yếu tố trung và vi lượng. Nhờ đó cây lúa sinh trưởng và phát triển bền, tốt, năng suất cao. Qua kiểm tra đánh giá tại đồng ruộng, năng suất bình quân ước đạt hơn 72 tạ/ha, sản lượng trên 6.600 tấn. Khi lúa bắt đầu chín, các HTX đã huy động tối đa nhân lực và toàn bộ máy gặt tranh thủ những ngày nắng ráo để vừa đẩy nhanh tiến độ thu hoạch, vừa triển khai sản xuất ngay vụ hè thu.
Ông Bùi Phước Trang, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Quảng Trị cho hay, vụ đông xuân năm nay, Quảng Trị gieo cấy hơn 55.000ha lúa. Đến nay nông dân đã thu hoạch được 50% diện tích. Riêng các xã phía bắc (Quảng Bình cũ) đã thu hoạch 80% diện tích. Qua thăm đồng, ước năng suất bình quân toàn tỉnh đạt từ 63 - 64 tạ/ha, là vụ đông xuân được mùa nhất trong những năm trở lại đây.

Vụ đông xuân 2026 là một trong những vụ đông xuân cho năng suất cao nhất từ trước đến nay. Ảnh: Võ Dũng.
Tuy nhiên cũng theo ông Trang, lúa được mùa nhưng giá bán chỉ ở mức 6.800 đồng/kg, thấp hơn cùng kỳ năm trước từ 1.000 - 1.200 đồng/kg. Vì vậy nhiều hộ có tâm lý tích trữ để bán dần thay vì bán lúa tươi tại ruộng.
Khẩn trương làm đất
Ông Trần Văn Nhuận, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Bình cho biết, để đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa đông xuân, UBND xã đã chỉ đạo các HTX chủ động rà soát, nắm tình hình máy gặt đập liên hợp và hợp đồng chặt chẽ với các chủ máy, phân chia các vùng phù hợp để điều tiết máy gặt bảo đảm thu hoạch nhanh gọn. Xã phấn đấu đến ngày 10/5 cơ bản hoàn thành thu hoạch lúa đông xuân để có đủ thời gian xuống giống vụ hè thu từ ngày 15 - 20/5.
“Hiện những vùng chủ động được nguồn nước sẽ gặt trước để làm đất, gieo sạ. Với những vùng cao, thu hoạch đến đâu tiến hành cày lật đến đó giúp vùi lấp gốc rạ và cỏ dại, vệ sinh đồng ruộng để triển khai vụ hè thu. Đến khi có nước của hệ thống thủy lợi Nam Thạch Hãn thì chỉ cần cho máy xuống làm đất là có thể gieo cấy được ngay”, ông Nhuận chia sẻ.
Tại xã Mỹ Thủy, địa phương cũng đang chỉ đạo các HTX huy động nhân lực, vật lực, hướng dẫn nông dân khẩn trương thu hoạch nhanh gọn lúa đông xuân và chủ động phương án triển khai sản xuất vụ hè thu với tinh thần thu hoạch đến đâu, tổ chức làm đất gieo cấy đến đó. Thời gian gieo sạ tập trung từ ngày 15 - 20/5 để lúa trổ từ ngày 20 - 30/7 và thu hoạch trước ngày 25/8, chậm nhất không quá ngày 30/8 nhằm hạn chế rủi ro do mưa lũ.

Nhờ cơ giới hóa, khâu thu hoạch đã được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: Võ Dũng.
Ông Bùi Phước Trang, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Quảng Trị cho biết, trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, giá cả vật tư tăng cao…, để bảo đảm sản xuất thắng lợi, các địa phương cần tập trung nhân lực, phương tiện, máy móc thu hoạch nhanh gọn lúa đông xuân, tổ chức sản xuất vụ hè thu sớm ngay sau thu hoạch để tận dụng nguồn nước còn trên đồng ruộng. Phương châm đặt ra là thu hoạch vụ đông xuân đến đâu làm đất gieo cấy vụ hè thu đến đó.
Về cơ cấu giống vụ hè thu, ngành nông nghiệp Quảng Trị khuyến cáo các địa phương ưu tiên sử dụng giống lúa ngắn ngày, chịu hạn với thời gian sinh trưởng không quá 95 ngày, lượng giống từ 80 - 90kg/ha đối với lúa thuần và 30 - 40kg/ha đối với lúa lai để giảm chi phí, hạn chế dịch hại. Các giống chủ lực gồm Khang Dân 18, HN6, HG244, HG12, HC95 chiếm 70% diện tích, lịch gieo sạ từ ngày 15 - 30/5 tùy từng giống.
“Vụ đông xuân được mùa sẽ giúp nông dân bước vào vụ hè thu với tâm thế tự tin hơn. Tuy nhiên, để giữ vững thành quả sản xuất cả năm, yêu cầu bức thiết nhất lúc này là phải thu hoạch nhanh, làm đất nhanh, xuống giống đúng thời vụ, quyết tâm thu hoạch xong vụ hè thu trước khi mưa lũ xảy ra”, ông Trang nhấn mạnh.
Võ Dũng