Thay vì bán tháo hành, tỏi cận Tết, nông dân tại các địa phương phía tây Hải Phòng sẽ thu hoạch, sấy khô, trữ hàng chờ thời điểm giá tốt hơn.
Những ngày cận Tết, giá hành, tỏi tại Hải Phòng thấp hơn nhiều kỳ vọng, nhưng tại "thủ phủ" hành, tỏi phía tây Hải Phòng như phường Kinh Môn, Nguyễn Đại Năng, Trần Liễu, Bắc An Phụ, Nhị Chiểu, Phạm Sư Mạnh và xã Nam An Phụ… người dân vẫn bình thản, không quá lo lắng.

Người dân phía tây TP Hải Phòng đã bắt đâu thu hoạch hành nhưng diện tích chưa đáng kể. Ảnh: Thành Chung.
Chị Bùi Thị Vui, một người trồng hành lâu lăm tại thôn Phương Quất, xã Nam An Phụ cho biết, gia đình chị trồng hơn một mẫu hành, dù giá hành, tỏi tươi năm nay đang thấp nhưng bằng kinh nghiệm đúc kết qua nhiều thập kỷ, nông dân nơi đây đang chủ động ứng phó với biến động thị trường, biến thách thức thành cơ hội và thể hiện tinh thần sản xuất lạc quan.
“Nói chung năm nào cũng có lúc giá lên giá xuống, chúng tôi quen rồi. Cứ giá thấp là mình mang về phơi khô, cất đi. Củ hành khô để được cả năm, không vội gì phải bán rẻ. Công sức mình bỏ ra cả mấy tháng trời mà”, ông Riêng chia sẻ.
Ông Nguyễn Khắc Phận, Trưởng thôn Phương Quất, xã Nam An Phụ cho biết, diện tích hành, tỏi toàn thôn năm nay khoảng 18 - 20ha, năng suất đạt khá, khoảng 6 tạ/sào nhưng giá hành tươi ngoài đồng có lúc chỉ còn 6.000 - 8.000 đồng/kg.
Hiện tại, người dân trong thôn bắt đầu thu hoạch lác đác và tập trung phơi khô hành, tỏi ngay tại đồng rồi mới chuyển về kho ủ, kỳ vọng khi hành khô giá sẽ tăng lên khoảng 18.000 - 20.000 đồng/kg mới bắt đầu xuất bán. “Năm ngoái tầm này hành tươi có giá 24.000 - 25.000 đồng/kg, tiêu thụ rất nhanh nhưng năm nay giá giảm sâu, tuy nhiên bà con không quá khốn đốn vì chúng tôi có kinh nghiệm bảo quản khô", ông Phận nói.

Ông Đỗ Khắc Phận (ngoài cùng bên phải) - trưởng thôn Phương Quất cùng cán bộ UBND xã Nam An Phụ kiểm tra tình hình sản xuất, tiêu thụ hành, tỏi trên địa bàn. Ảnh: Đinh Mười.
Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Phó Chủ tịch UBND xã Nam An Phụ cho biết trên địa bàn xã có khoảng 900ha trồng hành, tỏi, dẫn đầu diện tích trồng loại cây này tại Hải Phòng. Vụ đông năm nay, do ảnh hưởng mưa đầu vụ, phần lớn diện tích hành tỏi phải trồng muộn.
"Mọi năm giờ này đã thu 70 - 80% diện tích nhưng năm nay mới chỉ khoảng hơn 20%. Đa số phải ra Tết mới thu hoạch rộ. Điều này cho thấy áp lực bán tháo trước Tết là không lớn, và thời điểm thu hoạch chính sẽ rơi vào lúc thị trường đã sôi động trở lại”, bà Nhàn cho biết.
Về tiêu thụ, tình trạng thương lái ép giá vào dịp giáp Tết không phải là chuyện mới. Hầu như năm nào cũng vậy, cứ đến cận Tết, khi bà con thu hoạch rộ thương lái lại có chiêu bài dừng mua để ép giá. Tuy nhiên, "bài cũ" này dường như không còn tác dụng nhiều với nông dân dày dạn kinh nghiệm ở đây.
"Đối với khu vực này, đây là truyền thống rồi. Cây hành khác các loại cây trồng khác là để được. Giá thấp bà con nhổ về nhà trữ chứ không ai bán vội. Rau màu thì chịu, không để được, chứ riêng hành, bà con thu về, sấy khô, chờ qua Tết giá ổn định mới xuất bán”, bà Nhàn phân tích.
Cũng theo bà Nhàn, đây chính là "chìa khóa" giúp nông dân các địa phương thuộc thị xã Kinh Môn (cũ) nắm thế chủ động. Họ hiểu rõ quy luật thị trường và có trong tay bí quyết bảo quản sau thu hoạch. Thay vì bị động phụ thuộc vào thương lái, họ tự biến mình thành những "nhà kho" nhỏ, chờ đợi thời điểm tốt nhất để bán sản phẩm.

Tha vì bán hành, tỏi giá rẻ, người dân sẽ thu hoạch rồi phơi khô, bảo quản kỹ lưỡng chờ được giá mới tiêu thụ. Ảnh: Thành Chung.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, toàn Thành phố hiện có khoảng 7.100ha hành, tỏi với sản lượng ước đạt hơn 120.000 tấn. Hành, tỏi được trồng chủ yếu tại các địa phương ở phía tây Thành phố, trong đó tập trung chủ yếu tại vùng thị xã Kinh Môn (cũ). Tình trạng hành, tỏi giá rẻ như hiện nay diễn ra chỉ là tạm thời và cục bộ.
"Giá giảm chủ yếu xảy ra với các loại hành trồng ở những vùng không chuyên canh, chất lượng không cao, bà con không có điều kiện bảo quản nên phải bán tháo. Đối với hành, tỏi vùng Kinh Môn trước đây, người dân có kinh nghiệm lâu năm. Nếu giá rẻ, họ sẽ không bán vội mà mang về sấy khô, trữ lại, đợi được giá mới bán", ông Lê Thái Nghiệp - Phó Chi cục trường Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng cho hay.
Là doanh nghiệp đang triển khai mô hình liên kết trồng hành hướng hữu cơ 4ha tại xã Nam An Phụ, ông Bùi Kiên Cương, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Phát triển Nông nghiệp Vàng cho biết năm nay ngoài biến động thị trường, thời tiết có sương muối khiến cây hành bị đổ dập sớm, buộc bà con phải phun thuốc bảo vệ thực vật đợt cuối. Điều này gây khó khăn cho việc đưa hàng vào siêu thị ngay trước Tết.
Để đảm bảo an toàn, mẫu hành cần được cách ly 10 - 12 ngày mới có thể lấy mẫu đi test. Vì vậy, giải pháp của công ty là đợi qua Tết Bính Ngọ 2026, khi đủ thời gian cách ly sẽ tiến hành kiểm định và kết nối với các đơn vị trong nước, quốc tế để hỗ trợ người dân tiêu thụ.
Đinh Mười