Mạnh tay đầu tư công nghệ, nâng tầm sản xuất cây giống

VĨNH LONG - Từ vùng cây giống truyền thống, một doanh nghiệp tại Vĩnh Long đang đầu tư công nghệ nuôi cấy mô, hướng tới chuẩn hóa nguồn giống và sản xuất bền vững.

Doanh nghiệp mạnh tay đầu tư

Trong quá trình chuyển đổi từ nông nghiệp chạy theo sản lượng sang nông nghiệp giá trị cao, giống cây trồng đang ngày càng được nhìn nhận như nền tảng của chuỗi sản xuất. Không chỉ quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm, nguồn giống còn được xem là yếu tố quan trọng giúp ngành nông nghiệp nâng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Hệ thống nuôi cấy mô tại Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen góp phần chuẩn hóa chất lượng cây giống. Ảnh: Minh Đảm.

Tại Vĩnh Long, sản xuất cây giống và hoa kiểng từ lâu đã trở thành nghề truyền thống của người dân, tập trung tại các vùng sản xuất như Chợ Lách, Vĩnh Thành, Hưng Khánh Trung, Phú Phụng và phường Long Đức. Theo thống kê đến năm 2025, toàn tỉnh có khoảng 3.497ha ươm cây giống và trồng hoa kiểng với khoảng 8.155 hộ dân tham gia sản xuất.

Chợ Lách tiếp tục được xác định là vùng sản xuất cây giống, hoa kiểng trọng điểm theo định hướng phát triển thành trung tâm cây giống, hoa kiểng cấp quốc gia. Giai đoạn 2026 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2035, địa phương hướng đến phát triển vùng sản xuất cây giống chất lượng cao theo hướng chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường.

Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách cho biết, hiện địa phương có hơn 1.000ha sản xuất cây giống, hoa kiểng, mỗi năm cung ứng khoảng 7 triệu cây giống và khoảng 5 triệu sản phẩm hoa kiểng cho thị trường trong và ngoài tỉnh.

Theo ông Nghị, thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung, đầu tư hạ tầng thiết yếu, hạ tầng số và logistics, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành cây giống, hoa kiểng, thúc đẩy thương mại điện tử và tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp nhằm từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín.

Đoàn công tác của Tỉnh ủy Vĩnh Long khảo sát mô hình sản xuất cây giống nuôi cấy mô công nghệ cao tại Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen. Ảnh: Minh Đảm.

Trong bức tranh chuyển đổi đó, Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen (xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long) chọn hướng đi tập trung vào nghiên cứu, nhân giống và thương mại hóa các giống cây trồng ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô (in-vitro).

Ông Nguyễn Văn Sinh, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Công nghệ sinh học Vigen cho biết doanh nghiệp chọn công nghệ nuôi cấy mô nhằm khắc phục một số hạn chế của phương pháp nhân giống truyền thống như tỷ lệ đồng đều chưa cao, nguy cơ mang mầm bệnh hoặc suy giảm chất lượng qua nhiều thế hệ nhân giống.

Theo ông Sinh, quy trình sản xuất được xây dựng theo hướng kiểm soát chất lượng từ giai đoạn nhân tế bào đến khi cây hoàn thiện và xuất vườn, qua đó góp phần duy trì đặc tính di truyền của cây đầu dòng và nâng cao khả năng chủ động nguồn cung.

“Làm chủ công nghệ nhân giống không chỉ là mục tiêu của doanh nghiệp mà còn hướng đến nâng cao năng lực tự chủ nguồn giống trong nước”, ông Sinh chia sẻ.

Dừa sáp được nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy phôi. Ảnh: Minh Đảm.

Để hiện thực hóa định hướng này, Công ty TNHH Công nghệ sinh học Vigen hiện quy hoạch khoảng 7ha phục vụ nghiên cứu và sản xuất cây giống công nghệ cao tại Vĩnh Long. Giai đoạn đầu đã đưa vào vận hành khu sản xuất rộng 10.800m² với hệ thống phòng thí nghiệm, khu sinh trưởng vô trùng và nhà màng phục vụ giai đoạn hoàn thiện cây sau nuôi cấy.

Theo doanh nghiệp này, hạ tầng được thiết kế với năng lực vận hành tối đa khoảng 12 triệu bình mô cùng thời điểm, hướng tới công suất cung ứng trên 20 triệu cây giống mỗi năm khi khai thác toàn bộ hệ thống.

Danh mục sản phẩm hiện tập trung vào nhóm cây dừa, trong đó có dừa sáp nuôi cấy mô, dừa lấy nước và dừa phục vụ chế biến. Ở lĩnh vực hoa kiểng, doanh nghiệp đã thương mại hóa hơn 20 dòng mai cấy mô, đồng thời sản xuất các giống lan và cúc phục vụ vùng chuyên canh tại Chợ Lách. Đây được xem là hướng mở rộng giá trị cho ngành sản xuất cây giống của địa phương trong bối cảnh nhu cầu giống chất lượng ngày càng tăng.

Livestream bán cây giống trên nền tảng mạng xã hội tại Công ty Vigen. Ảnh: Minh Đảm.

Nền tảng cho chiến lược ngành nông nghiệp.

Theo doanh nghiệp, việc ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô giúp rút ngắn thời gian nhân giống, tăng độ đồng đều của cây giống và hỗ trợ kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, doanh nghiệp từng bước ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và quản lý dữ liệu nhằm tăng tính minh bạch thông tin sản phẩm, đồng thời mở rộng kết nối thị trường theo hướng số hóa.

Việc doanh nghiệp đầu tư công nghệ nhân giống được xem là tín hiệu tích cực trong quá trình nâng chất lượng đầu vào trong sản xuất nông nghiệp.

Mới đây, ông Lâm Văn Tân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cùng đoàn công tác đã khảo sát mô hình sản xuất cây giống nuôi cấy mô công nghệ cao tại Công ty TNHH Công nghệ sinh học Vigen.

Theo ông Tân, trước áp lực biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, lĩnh vực giống cây trồng cần đi trước một bước. Do đó, doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư nghiên cứu các dòng giống có khả năng chống chịu tốt, thích ứng với điều kiện canh tác mới, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Ông Tân cũng đề nghị doanh nghiệp mở rộng liên kết với hợp tác xã, vùng nguyên liệu và các cơ sở sản xuất nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển giao giống mới vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh của ngành nông nghiệp địa phương.

Ông Trần Văn Lâu khảo sát mô hình sản xuất cây giống công nghệ cao tại Công ty ViGen, nhấn mạnh vai trò của ngành sản xuất giống cây trồng trong phát triển nông nghiệp xanh và bền vững. Ảnh: Minh Đảm.

Sau buổi khảo sát, ông Trần Văn Lâu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long ghi nhận nỗ lực đầu tư công nghệ của doanh nghiệp và cho rằng phát triển sản xuất giống cây trồng cần được xem là nền tảng cho chiến lược ngành nông nghiệp.

Theo ông Trần Văn Lâu, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng dựa trên tiêu chuẩn và khả năng truy xuất, việc chủ động nguồn giống chất lượng sẽ là điều kiện quan trọng để hình thành các vùng sản xuất giá trị cao, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, hiện đại.

Ông Lâu nhấn mạnh việc hình thành các trung tâm nghiên cứu và sản xuất giống cây trồng ứng dụng công nghệ cao cần gắn với nhu cầu thực tiễn của địa phương, tăng cường liên kết chuỗi giá trị để tạo nền tảng phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp trong giai đoạn mới.

Minh Đảm - Kiều Trang