Lúa hè thu ‘khát nước’

HUẾ - Nắng nóng kéo dài khiến nhiều diện tích lúa ở vùng cao A Lưới (TP Huế) đối mặt với nguy cơ khô hạn, thiếu nước.

Vụ hè thu năm nay, xã A Lưới 2 gieo trồng 266ha lúa, hiện lúa đang giai đoạn mạ - đẻ nhánh. Tuy nhiên do nắng nóng gay gắt kéo dài, lượng nước ở hồ chứa thủy lợi, đập dâng và khe suối giảm nhanh làm tăng nguy cơ thiếu nước tưới. Tại một số cánh đồng, mặt ruộng không có nước, đất bắt đầu khô nứt, nhiều diện tích lúa phát triển chậm dẫn đến nguy cơ giảm năng suất.

Ông Hồ Thủy (thôn Pi Ây, xã A Lưới 2) cho hay, hơn một tháng qua, sau khi gieo sạ, nắng nóng khiến mực nước trên các tuyến kênh nội đồng giảm đáng kể, việc lấy nước tưới gặp nhiều khó khăn.

“Hiện bà con phải tranh thủ dẫn nước vào ruộng ở những thời điểm còn đủ nguồn nước, đồng thời đắp bờ giữ nước để hạn chế thất thoát. Mấy hôm nay trời có dông và mưa nhỏ, mong sẽ kéo dài để giảm bớt tình trạng khô hạn”, ông Thủy chia sẻ.

Nhiều cánh đồng ở miền núi A Lưới thiếu nước, đất bắt đầu khô nứt. Ảnh: Văn Dinh.

Theo bà Nguyễn Thị Hương, Trưởng phòng Kinh tế xã A Lưới 2, phần lớn người dân trên địa bàn là đồng bào dân tộc thiểu số, sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, trong đó cây lúa là sinh kế chính. Vì vậy, tình trạng nắng nóng kéo dài, nguy cơ thiếu nước tưới sẽ tác động trực tiếp đến đời sống, thu nhập của bà con.

Ngay từ đầu vụ, nắng nóng đã khiến 4ha lúa của xã không thể xuống giống. Gần 191ha lúa có ký hợp đồng thủy lợi với Trạm thủy nông A Lưới được ưu tiên điều tiết, cấp nước theo kế hoạch. Đối với diện tích còn lại, người dân gặp nhiều khó khăn khi mực nước sụt giảm.

“Vụ hè thu này lúa gieo sạ muộn. Để tránh hạn hán, xã đã phối hợp với Trạm thủy nông A Lưới hỗ trợ dầu để người dân vận hành máy bơm, tận dụng mọi nguồn nước tưới. Cán bộ chuyên môn thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả”, bà Hương cho biết.

Tại cánh đồng Quảng Thọ (xã A Lưới 3), nguồn nước tưới ngày càng khan hiếm khiến bà con nông dân phải chủ động áp dụng nhiều biện pháp để duy trì độ ẩm cho lúa, luân phiên lấy nước, dẫn nước thủ công, sử dụng máy bơm di động...

“Gần đây lúa đang phát triển tốt nhưng nước tưới ngày càng thiếu, phải bơm liên tục để cứu lúa. Mấy ngày nay nắng gắt, bơm cũng không được bao nhiêu. Nếu khô hạn kéo dài lúa sẽ bị ảnh hưởng, năng suất chắc chắn giảm”, ông Hồ Thanh Nhàn (thôn Quảng Thọ) lo lắng.

Nắng nóng kéo dài khiến mực nước trên các tuyến kênh nội đồng vùng cao A Lưới giảm, việc lấy nước tưới gặp nhiều khó khăn. Ảnh: Văn Dinh.

Đến nay, 5 xã vùng núi A Lưới đã gieo cấy hơn 700ha lúa hè thu. Tuy nhiên nhiều địa phương thời gian qua mưa rất ít, khô hạn kéo dài. Mực nước tại nhiều hồ chứa, đập dâng và khe suối giảm mạnh gần về mực nước chết, trong khi nhu cầu nước tưới cho lúa hè thu đang ở giai đoạn cao.

Ông Hồ Thanh Huy - Trạm trưởng Trạm thủy nông A Lưới (thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi TP Huế) thông tin, khu vực 5 xã vùng cao A Lưới có 3 trạm bơm điện, 63 công trình đập dâng, 21 hồ chứa nước. Thời gian qua, do nắng nóng kéo dài, lượng nước tích trữ tại nhiều hồ chứa và lưu lượng nước trên các sông, suối giảm mạnh, nguồn nước đầu nguồn đã cạn kiệt không thể đặt máy bơm dầu. Một số vùng có nguy cơ không còn nước để bơm, ảnh hưởng đến khoảng 251ha lúa như hồ Phú Thượng, hồ Quảng Hợp, hồ Quảng Sơn 1, hồ Quảng Thọ 1 và 2, hồ Điền Sơn, hồ A Ninh 1 và 2, hồ A Ra Ho; các đập dâng như Suối Ven, Liên Hiệp, Ka Nôn 1,2, A So 2, Chí Hòa, A Ka Chi 2…

“Đặc thù ở A Lưới là miền núi, vì thế lượng nước dự trữ khó, nếu không có mưa lớn thì khả năng nhiều diện tích lúa của bà con sẽ bị thiệt hại. Nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thời tiết, đơn vị đang tăng cường theo dõi diễn biến nguồn nước, tổ chức điều tiết hợp lý, tăng cường đặt máy bơm dầu chống hạn, đắp các đập tạm, bơm chuyền, huy động công nhân toàn trạm tìm nguồn nước, ưu tiên cấp nước cho các vùng lúa đang bước vào giai đoạn cần nhiều nước và đối mặt hạn hán”, ông Huy nói.

Cơ quan chức năng cùng người dân đang tăng cường đặt máy bơm dầu, điều tiết nước hợp lý cho cây lúa. Ảnh: Văn Dinh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, do thiếu hụt lượng mưa thời gian qua tại miền núi A Lưới, lượng nước các suối, đập dâng đã cạn kiệt nên các diện tích sử dụng nguồn nước tưới từ suối, đập dâng đã xảy ra thiếu nước cục bộ hơn 93ha.

Bên cạnh đó, các công trình thủy lợi trên địa bàn 5 xã vùng núi A Lưới phân bố trên địa bàn rộng, địa hình đồi núi và dốc, các hồ chứa có dung tích nhỏ, các công trình thủy lợi đập dâng chủ yếu chắn suối để dâng và lấy nước, không có dung tích để trữ nước nên nguồn nước phục vụ cho nông nghiệp phụ thuộc rất lớn vào diễn biến thời tiết. Nếu không có mưa, diện tích thiếu nước sản xuất có khả năng tăng đến 253ha.

Trước tình hình đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế đã ban hành công văn tăng cường thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn cho sản xuất nông nghiệp, trong đó tận dụng tối đa nguồn nước tự nhiên hiện từ ao, hồ, sông suối, kênh rạch để cung cấp cho sản xuất, tiết kiệm nguồn nước các hồ chứa thủy lợi, thủy điện...

Văn Dinh