Bưởi Phúc Trạch mất mùa nhưng quả đẹp, giá cao hơn năm trước 15 nghìn đồng/quả

HÀ TĨNH - Vụ bưởi Phúc Trạch năm nay giảm sản lượng song bù lại quả đẹp, chất lượng tốt, giá bán cao hơn những năm trước từ 10 - 15 nghìn đồng/quả.

Giá cao hơn năm ngoái 15.000 - 20.000 đồng/quả

Thời điểm này, "thủ phủ" bưởi Phúc Trạch của Hà Tĩnh đã bước vào vụ thu hoạch. Năm 2026, thời tiết bất lợi trong giai đoạn ra hoa, đậu quả khiến sản lượng bưởi nhiều vườn giảm mạnh. Tuy nhiên, thời tiết nắng ráo trong thời kỳ nuôi quả giúp bưởi phát triển khá tốt, mẫu mã đẹp, tép ráo, vị ngọt đậm. Chất lượng được nâng lên cùng giá bán tăng phần nào bù đắp sản lượng sụt giảm.

Những vườn bưởi Phúc Trạch tại Hà Tĩnh đang vào vụ thu hoạch. Ảnh: Ánh Nguyệt.

Tại thôn Phú Ngọc, xã Phúc Trạch, gia đình bà Phan Thị Thuyết có hơn 300 gốc bưởi. Năm nay, sản lượng chỉ đạt khoảng 30% so với năm 2025 do ảnh hưởng thời tiết trong giai đoạn ra hoa, đậu quả.

Sản lượng giảm nhưng nhờ gia đình tập trung chăm sóc, theo dõi quá trình phát triển quả và lựa chọn thời điểm thu hoạch phù hợp, những quả bưởi còn lại có mẫu mã đẹp, kích cỡ tương đối đồng đều. Theo bà Thuyết, thương lái đã đến tận vườn đặt mua với giá cao hơn những năm trước khoảng 10 - 15 nghìn đồng/quả.

“Vụ này số lượng quả ít hơn nhiều so với năm trước nhưng quả khá đẹp, chất lượng tốt nên thương lái đặt mua với giá cao hơn”, bà Thuyết chia sẻ.

Thời tiết nắng ráo trong giai đoạn nuôi quả góp phần giúp bưởi lên mã đẹp, tép ráo và vị ngọt đậm. Đây cũng là yếu tố giúp sản phẩm được thị trường đón nhận.

Dù sản lượng giảm, nhiều vườn bưởi Phúc Trạch vẫn cho quả đẹp, chất lượng tốt. Ảnh: Ánh Nguyệt.

Gia đình chị Phạm Hồng Xuân ở thôn Phú Ngọc (xã Phúc Trạch) hiện đã thu hoạch hơn 70% sản lượng bưởi. Vườn bưởi hơn 300 gốc của gia đình chị Xuân năm nay cho sản lượng bằng khoảng 60% so với năm trước nhưng quả khá đồng đều, vỏ đẹp, vị ngọt hơn. Gia đình chị đang lựa chọn những quả đạt tiêu chuẩn để cung ứng ra thị trường với giá khoảng 35.000 - 50.000 đồng/quả, cao hơn năm ngoái từ 15.000 - 20.000 đồng/quả. “Dù sản lượng giảm nhưng giá bán tăng nên bà con vẫn có thu nhập khá tốt so với mọi năm”, chị Xuân cho biết.

Không chỉ tập trung chăm sóc để nâng chất lượng quả, các HTX trên địa bàn cũng tăng cường phân loại và đóng gói nhằm đưa sản phẩm đến người tiêu dùng theo hướng chuyên nghiệp.

Tại Hội chợ sản phẩm công nghiệp nông thôn miền Trung - Tây Nguyên năm 2026, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Thảo Vân (xã Phúc Trạch) đã giới thiệu nhiều sản phẩm bưởi Phúc Trạch với các quy cách đóng gói khác nhau. Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Giám đốc HTX cho biết, năm nay sản lượng bưởi giảm nhưng HTX vẫn dự kiến cung ứng khoảng 50 vạn quả ra thị trường.

Nhiều gia đình đã thu hoạch rộ bưởi Phúc Trạch, giá bán cao hơn năm trước khoảng 15 nghìn đồng/quả. Ảnh: Ánh Nguyệt.

“HTX tập trung kiểm soát chất lượng từ khâu thu mua, lựa chọn, phân loại đến đóng gói. Những quả không bảo đảm yêu cầu mẫu mã, chất lượng sẽ được loại ra nhằm giữ uy tín sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường”, ông Hải cho biết.

Theo ông Phan Quốc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch, địa phương hiện có gần 550ha bưởi, trong đó khoảng 450ha đang cho quả. Năm 2025, sản lượng bưởi của xã đạt hơn 6.950 tấn, doanh thu hơn 150 tỷ đồng. Năm nay, do ảnh hưởng của thời tiết giai đoạn ra hoa, đậu quả, sản lượng dự kiến chỉ bằng hơn một nửa so với vụ trước. Tuy nhiên qua kiểm tra tại các vườn, bưởi năm nay có chất lượng và mẫu mã khá tốt. Giá bán cao hơn những năm trước.

“Hiện bưởi Phúc Trạch sinh thái đến tay người tiêu dùng có giá khoảng 70.000 đồng/quả, bưởi sản xuất theo hướng hữu cơ dao động 45.000 - 60.000 đồng/quả. Địa phương đang tăng cường kết nối tiêu thụ với doanh nghiệp, hệ thống siêu thị và các sàn thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường, nâng cao giá trị thương hiệu”, ông Thanh nói.

HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Thảo Vân giới thiệu bưởi Phúc Trạch tại hội chợ, mở rộng kết nối tiêu thụ sản phẩm. Ảnh: Ánh Nguyệt.

Chủ động thích ứng thời tiết bất lợi

Theo kỹ sư Võ Tá Tài (Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh), nguyên nhân khiến bưởi Phúc Trạch năm nay mất mùa chủ yếu do tác động tổng hợp của thời tiết bất thường. Không chỉ bưởi Phúc Trạch mà nhiều loại cây ăn quả trên địa bàn Hà Tĩnh và các tỉnh lân cận cũng ghi nhận hiện tượng giảm năng suất.

Hai cơn bão số 5 và số 10 năm 2025 đã ảnh hưởng ít nhiều đến sinh lý cây trồng, làm quá trình phân hóa mầm hoa diễn ra không đồng đều, lượng hoa ít và ra rải rác nhiều đợt, dẫn đến bị động trong thụ phấn bổ sung. Bên cạnh đó, thời điểm bưởi nở hoa rộ trùng với dịp Tết Nguyên Đán khiến nhiều hộ chưa chủ động thụ phấn bổ sung. Sau kỳ nghỉ, thời tiết tiếp tục xuất hiện mưa dầm kéo dài, độ ẩm cao tạo điều kiện cho rệp, bọ trĩ và các loại nấm phát sinh gây hại, làm hoa và quả non rụng hàng loạt.

Giá bưởi tăng tạo thêm động lực cho người trồng nâng cao chất lượng sản phẩm. Ảnh: Ánh Nguyệt.

Để nâng cao năng suất, chất lượng bưởi trong những năm tới, kỹ sư Võ Tá Tài khuyến cáo người trồng cần chủ động thích ứng với điều kiện thời tiết thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên. Các nhà vườn cần đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm kết hợp bón phân cân đối, tăng cường sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học nhằm cải tạo đất và nâng cao sức chống chịu của cây.

Đồng thời, cần thường xuyên tỉa cành, tạo tán, vệ sinh vườn cây, theo dõi chặt chẽ thời điểm phân hóa mầm hoa để tập trung phun ủ kịp thời. Việc áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), theo dõi và phòng trừ sớm các đối tượng như rệp, bọ trĩ, bệnh nấm gây hại trên hoa và quả non sẽ góp phần hạn chế rụng quả. Bà con cần bổ sung đầy đủ các chất trung, vi lượng thiết yếu cho cây trồng.

Hà Tĩnh hiện có gần 2.800ha bưởi Phúc Trạch, tập trung tại nhiều vùng trồng trọng điểm của huyện Hương Khê cũ. Ảnh: Ánh Nguyệt.

Về lâu dài, việc mở rộng sản xuất theo hướng hữu cơ, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, truy xuất nguồn gốc và tăng cường liên kết tiêu thụ sẽ là giải pháp quan trọng giúp bưởi Phúc Trạch vừa thích ứng với biến đổi khí hậu, vừa nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường.

Hà Tĩnh hiện có gần 2.800ha bưởi Phúc Trạch, tập trung tại các vùng trọng điểm như Phúc Trạch, Hương Đô, Hương Phố, Hà Linh, Hương Xuân, Hương Thủy... Chất lượng quả cùng tín hiệu tích cực từ thị trường đang tạo thêm động lực để người trồng tiếp tục đầu tư, gìn giữ và phát huy giá trị thương hiệu bưởi Phúc Trạch - đặc sản nổi tiếng của Hà Tĩnh.

Ánh Nguyệt